Dilemma’s in Finance: de zoektocht naar de chocolademousse

Dagelijks hebben we er mee te maken: grote of kleinere keuzes. Ga je innoveren of kosten besparen? Kies je voor robotiseren en van welke mensen moet je dan afscheid nemen? Ga je voor veilige investeringen of kleur je buiten de lijntjes. Het zijn de dilemma’s van Finance. Hoe ga je er mee om?

Op een zonovergoten dag gingen tijdens de Leadership in Finance Summit sprekers van binnen en buiten het bedrijfsleven in op de dilemma’s van financials en in Finance teams.

Yoghurt of toetje?

Het is de onmogelijkheid van de keuze, wat een dilemma zo lastig maakt. Aan beide kanten zitten voor en nadelen. Maar dat is niet het enige, zo legt filosoof Bas Haring uit. “Het gaat vaak al mis bij de formulering van het dilemma. Zo was er het politieke dilemma waar de keuze werd voorgelegd van veiligheid versus privacy. Als je de keuze zo leest is het niet lastig. Maar eigenlijk draaide de keuze om extra veiligheid versus minder privacy. En dan ligt de discussie toch net anders.”

Niet alleen de formulering van het dilemma is van belang. Check altijd ook of je wel weet wat alle keuzes zijn. Haring: “Toen ik klein was hadden we na het eten altijd dezelfde keuze: yoghurt of een appel. Je snapt het dilemma, beiden zijn niet heel lekker. Hadden we vervolgens gekozen, dan pakte mijn vader chocolade mousse uit de koelkast voor mijn moeder. Dat wilden wij ook wel, maar wij hadden al voor de appel of yoghurt gekozen. Check dus altijd of de keuzes waarmee je geconfronteerd wordt, wel alle opties zijn. Staat er niet nog een chocolademousse in de koelkast?”

Het dilemma: gevoel versus ratio

Financials zijn van nature vaak ‘een beetje blauw’ en werken graag vanuit de harde cijfers en de ratio. Toch schuilt ook hier een dilemma. Zo geeft Haring aan: “je moet je bij een dilemma afvragen of het wel rationeel oplosbaar is. Soms is het beter om in het maken van je keuze je gevoel te mobiliseren.”

Dat beaamt ook René Hooft Graafland, oud CFO van Heineken en Commissaris van o.a. Ahold Delhaize. “Soms kun je iets rationeel verklaren met berekeningen, maar voel je dat het niet klopt. Uiteindelijk moet je dan luisteren naar je gevoel. Dat moet je durven en leren. Je runt geen bedrijf met financiële whizzkids, maar met financiële mensen. Bij Heineken mocht de financiële man niet eens in de Raad van Bestuur tot na het overlijden van Freddy Heineken. Hij wilde alleen business mensen in het bestuur. En ja, een beslissing op basis van gevoel kan anders uitpakken dan bedoeld. Zo heeft Freddy ooit op basis van onderbuikgevoel een overname van een Canadees biermerk niet doorlaten gaan. Dat werd een succesvol bedrijf. Overigens, op een beslissing terugkomen was bij hem nicht im frage.”

Het dilemma: Pleisters plakken of opereren

Automatisering en robotisering gaan de Finance functie en team van de toekomst bepalen. Dat brengt dilemma’s met je mee. David van Mechelen, Corporate Controller bij KLM en winnaar van de Leadership in Finance Award, managet veel van die veranderingstrajecten. “Elke verandering begint en eindigt met mensen. En de enige manier waarop we dit kunnen aanpakken is door alles tegelijk in beweging te zetten. Je kunt niet aan de ene kant iets veranderen en denken dat verderop in het proces alles gelijk blijft. Je kunt geen pleisters plakken wanneer er geopereerd moet worden. Zo ook binnen het Finance team. We zitten nu midden in een fase dat de huidige financials binnen KLM niet meer matchen met de nieuwe skills die er nodig zijn. Dan sta je weer voor het dilemma of je met de pleisters aan de slag gaat of een operatie. Wij kiezen voor een operatie. Dat betekent dat er zo’n 40 personen uit het huidige Finance team zullen verdwijnen en dat we op zoek gaan naar ongeveer evenveel vervangers. Maar dat zijn BI specialisten, data analisten en andere functies van de toekomst.”

Het dilemma: stenen versus benen

Tijdens de Ronde Tafel met Toon Gerbrands (algemeen directeur PSV) en Jaap van Baar (Financial Manager PSV) gingen een select aantal CFO’s met hen in gesprek over de dilemma’s bij een voetbalclub. Als financieel verantwoordelijke staat van Baar continu voor het dilemma of PSV gaat ‘investeren in benen of in stenen’. “En die keuze is complex. Wanneer je bijvoorbeeld een productiebedrijf hebt, is het eenvoudiger. Je koopt een machine en als hij kapot gaat zit daar over het algemeen garantie op. Daarnaast kun je ongeveer inschatten wat de output van die machine gaat zijn. En werkt de machine niet naar behoren, dan stuur je hem terug. Bij het investeren ‘in benen’ heb je geen garantie. Er zijn bij een transfer en het slagen er van zóveel factoren die invloed hebben op het rendement. Kijk bijvoorbeeld naar de jonge spelers die we op hun twintigste uit Latijns-Amerika naar Nederland halen. Hun sportieve resultaat hangt af van hele basale dingen: kan hij wennen aan het klimaat, kunnen hij en zijn familie aarden in Nederland, vindt hij zijn draai in het team? Als die zaken niet optimaal zijn, kunnen de sportieve prestaties achter blijven. Uiteindelijk zijn het geen machines en dus heb je te maken met onzekerheid hoe dingen uitpakken. Hoe groter de investering, hoe risicovoller. Wij zijn geen club die de financiële ruimte heeft om, zoals sommige Engelse clubs wel kunnen, spelers voor miljoenen te halen waarvan de helft het niet waar maakt. Gelukkig hebben we een goede scouting en technische staf die, onder leiding van Marcel Brands, tot nu toe grotendeels succesvolle aankopen heeft gedaan. Maar zekerheid heb je nooit.”


Bekijk onze evenementenkalender

Deel dit artikel

Reageer op dit artikel