Artikel

De voordelen van digitale stuklijsten voor je productie

Blog

Staan productiemedewerkers wel eens met een verouderde stuklijst aan de machine? Of zijn er regelmatig verschillende Excel-bestanden en papieren documenten in omloop? Met digitale stuklijsten beheer je alle informatie centraal op één plek. Wijzigingen of nieuwe versies worden automatisch in de stuklijst bijgewerkt, zodat iedereen altijd werkt met de meest actuele gegevens. Zo voorkom je misverstanden op de werkvloer en houd je grip op het productieproces.

Overzicht in je productie begint bij goed stuklijstbeheer

Zie een stuklijst als het recept van je eindproduct. Het bevat alle ingrediënten, hoeveelheden en stappen die nodig zijn om tot het gewenste resultaat te komen. Geen wonder dat er in de voedingsmiddelenindustrie vaak wordt gesproken van een receptuur. En net als in de keuken geldt: werk je met de verkeerde ingrediënten, dan is de kans groot dat het eindresultaat tegenvalt. Goed stuklijstbeheer is daarom essentieel voor een kwalitatief eindproduct én tevreden klanten.

Wat zijn de risico's van handmatig stuklijstbeheer?

Stuklijsten zijn de ruggengraat van je productieproces. Maar zodra er meerdere papieren versies rondzwerven, wordt het al snel zoeken naar de juiste informatie. Is die wijziging nu al verwerkt? En werkt iedereen met dezelfde versie? Als dat niet zo is, liggen fouten op de loer. Denk aan verkeerd bestelde materialen, productieafwijkingen en extra herstelwerk. Zonde, want dat gaat ten koste van zowel je planning als je budget.

  • Complex beheer van stuklijsten door talloze materialen en componenten
  • Verwarring door meerdere versies
  • Onduidelijke of onleesbare informatie

Hoe richt ik mijn stuklijstbeheer optimaal in?

  • Leg informatie zo gedetailleerd mogelijk vast. Beschrijf materialen, onderdelen en bewerkingen zo volledig mogelijk. Laat stuklijsten bovendien controleren om te voorkomen dat belangrijke informatie ontbreekt.
  • Zorg voor goed versie- en revisiebeheer. Niets is zo vervelend als ontdekken dat er geproduceerd is op basis van een verouderde stuklijst. Met gestandaardiseerde sjablonen en heldere afspraken werkt iedereen volgens dezelfde werkwijze en blijft informatie eenvoudig vindbaar.
  • Werk volgens een vaste structuur. Hoe consistenter je stuklijsten zijn opgebouwd, hoe makkelijker ze te gebruiken zijn. Met vaste formats en duidelijke richtlijnen vindt iedereen snel de juiste informatie terug en verklein je de kans op fouten.

De voordelen van digitale stuklijsten

Met digitale stuklijsten zijn jouw stuklijsten altijd gestructureerd, actueel en volledig. Zo werken medewerkers altijd met de juiste informatie en de laatste versie en verloopt het productieproces soepel en efficiënt.

Alle informatie digitaal toegankelijk

Met digitaal stuklijstbeheer is de productinformatie centraal en digitaal opgeslagen, waardoor gegevens niet verloren gaan en altijd eenvoudig terug te vinden zijn. De volledige stuklijst, inclusief materialen, componenten en bewerkingen, leg je digitaal vast. Gegevens hoeven slechts één keer te worden ingevoerd en zijn vervolgens direct beschikbaar voor iedereen die ermee werkt. Van management tot werkvloer: iedereen heeft inzicht in dezelfde, actuele informatie.

Werk altijd met de actuele versie door optimaal versiebeheer

Wijzigt er iets aan een product? Dan werk je materialen en componenten eenvoudig bij in de stuklijst. Alle wijzigingen worden automatisch verwerkt, zodat iedereen direct toegang heeft tot de meest actuele informatie. Dankzij slim versiebeheer hoef je nooit meer te twijfelen welke versie de juiste is. Geef stuklijsten een status mee, zoals Historisch, Actief of Toekomstig. Zo werkt de werkvloer altijd met de actieve versie en blijven fouten door verouderde informatie verleden tijd.

Tip! Maak eenvoudig productvarianten aan

Produceer je bijvoorbeeld fietsen in verschillende kleuren? Dan kan elke variant een eigen combinatie van materialen, bewerkingen en kostprijs hebben. Door onderdelen die in meerdere varianten terugkomen, zoals een fietsframe, één keer vast te leggen in een phantom stuklijst, hoef je wijzigingen slechts op één plek door te voeren. Zo voorkom je dubbel onderhoud van stuklijsten, werk je efficiënter en verklein je de kans op fouten.

Krijg inzicht in elke laag van je productieproces met meerlaagse stuklijsten

Met digitale stuklijsten kijk je verder dan alleen een lijst met onderdelen. Het is mogelijk om deze meerlaags te maken, waardoor je zelfs de complete productstructuur in kaart brengt, inclusief halffabricaten, onderliggende samenstellingen en productvarianten. Daardoor zie je precies hoe een product is opgebouwd en welke materialen en bewerkingen op ieder niveau nodig zijn. Het resultaat? Meer overzicht, minder verrassingen en nóg meer controle over je productieprocessen.

Tip! Materialen koppelen aan bewerkingen

Wil je precies weten welke materialen nodig zijn voor elke productiestap? Koppel materialen dan direct aan bewerkingen in je stuklijsten. Zo zie je in één oogopslag wat er nodig is, krijg je nóg beter inzicht in materiaalverbruik en houd je grip op kostprijzen en productieprocessen.

Maak betrouwbare kostprijsberekeningen

Een complete en actuele stuklijst vormt de basis voor betrouwbare kostprijsberekeningen. Doordat materialen, bewerkingen en bijproducten worden meegenomen in de berekening, zie je direct waar kosten ontstaan en wat een product daadwerkelijk kost om te produceren.

Tip! Optimaliseer je marges met automatische voor- en nacalculatie

Met automatische voor- en nacalculatie vergelijk je eenvoudig de geplande kosten met de werkelijke kosten. Zo krijg je beter inzicht in marges, afwijkingen en verbeterkansen binnen je productieproces.

Digitaliseer je stuklijsten met Shop Floor Control

Met Shop Floor Control digitaliseer je niet alleen je stuklijsten, maar de hele productievloer. Ook werkorders worden digitaal beschikbaar, waardoor productie, planning en de administratie altijd met dezelfde actuele informatie werken. Shop Floor Control is standaard inbegrepen bij de ERP-software van Exact voor productiebedrijven.

Meer informatie over Shop Floor Control

Veelgestelde vragen over stuklijsten

Wat is de betekenis van een stuklijst, of Bill of Materials (BOM)?

Een stuklijst (BOM), in de voedingsindustrie ook wel receptuur genoemd, geeft een overzicht van alle materialen, grondstoffen en onderdelen die nodig zijn om een product te produceren. Hiermee wordt de volledige productsamenstelling inzichtelijk gemaakt. Een stuklijst gebruik je ook voor het vastleggen van bijproducten. Denk bijvoorbeeld aan overgebleven deeg dat je opvangt en vervolgens later weer gebruikt voor de verwerking van nieuwe koekjes.

Uit welke onderdelen bestaat een stuklijst?

Een stuklijst moet overzicht geven van de benodigde materialen voor je productieproces. Dit moet administratief compleet zijn. Voeg daarom tenminste deze elementen toe aan je stuklijst: het BOM-niveau, het onderdeelnummer, de onderdeelnaam, een beschrijving, de hoeveelheid, de maateenheid, het aankooptype en notities als aankomende wijzigingen, belangrijke referenties, of suggesties.

Wat is het verschil tussen een geneste en niet-geneste stuklijst?

Stuklijsten kun je opstellen in verschillende structuren. De twee meest voorkomende structuren zijn de geneste en niet-geneste stuklijst. Met een geneste stuklijst organiseer je de (sub)onderdelen van je stuklijst in groepen, als een boomstructuur. Het hoofddocument (het product) staat bovenaan, met de onderdelen eronder. Een niet-geneste stuklijst is een platte lijst waarin alle onderdelen in één keer onder elkaar staan. Dit is vooral handig bij eenvoudige producten met weinig subonderdelen.

Wat is een voorbeeld van een stuklijst in het productieproces?

Stel je voor dat je als productiebedrijf een nieuw type deur produceert. In grote lijnen bestaat je productieproces dan uit drie niveaus:

  • Het eindproduct: een deur met een aluminium frame.
  • Subeenheden: elementen zoals de deur zelf, het aluminium frame, de grendels en sloten.
  • Onderdelen: individuele onderdelen, zoals het glazen paneel in de deur, de rubberen strip en de schroeven voor bevestiging.

Dit voorbeeld is vereenvoudigd. Een volledige stuklijst bestaat ook uit materialen voor de verpakking, veiligheidsstickers en de exacte hoeveelheid per onderdeel.

Wat is backflushen?

Backflushen is een methode waarbij materialen automatisch van de voorraad worden afgeboekt op basis van de stuklijst zodra een productieorder wordt afgerond. In plaats van iedere verbruikte component handmatig te registreren, gebruikt het systeem de stuklijst om te berekenen welke materialen zijn gebruikt en verwerkt dit automatisch in de voorraadadministratie.

Wat is de juiste structuur voor mijn stuklijst?

Bij het kiezen van de juiste structuur kun je jezelf de volgende vragen stellen:

  • Wie gaat de stuklijst gebruiken? Een technicus die werkt met kant-en-klare onderdelen heeft bijvoorbeeld vaak genoeg aan een niet-geneste stuklijst.
  • Wordt de lijst intern of extern gedeeld? Als je de stuklijst deelt met een contractfabrikant kun je met een geneste structuur bijvoorbeeld alleen relevante subassemblages delen.
  • Hoe complex is het product? Zo is de geneste stuklijst geschikter bij complexe producten.
Wat is de relatie tussen stuklijsten en MRP?

MRP-software gebruikt stuklijsten om automatisch te berekenen welke materialen wanneer nodig zijn voor de productie. Lees hier meer over MRP-software.

Hoe ondersteunt ERP-software het beheer van stuklijsten?

Met ERP-software digitaliseer je je volledige stuklijstbeheer. Stuklijsten worden centraal vastgelegd en geïntegreerd met productiedata, voorraadgegevens en financiële informatie. Zo werkt iedereen altijd met dezelfde actuele gegevens vanuit één centrale omgeving.